Μια παρέα φίλων. Ένα δείπνο. Ένας κομήτης που διασχίζει τον ουρανό. Και μια νύχτα κατά την οποία η πραγματικότητα παύει να είναι μοναδική.
Το Coherence (2013), το σκηνοθετικό ντεμπούτο του James Ward Byrkit, είναι μία από τις πιο ιδιαίτερες ανεξάρτητες ταινίες επιστημονικής φαντασίας της τελευταίας δεκαπενταετίας.
Χωρίς εντυπωσιακά ειδικά εφέ, περίπλοκα σκηνικά ή μεγάλης κλίμακας δράση, η ταινία μετατρέπει ένα συνηθισμένο σπίτι σε έναν λαβύρινθο παράλληλων πραγματικοτήτων.
Όμως το πραγματικό μυστήριο του Coherence δεν είναι μόνο πόσοι διαφορετικοί κόσμοι υπάρχουν.
Σχετικά άρθρα
Είναι κάτι πολύ πιο προσωπικό:
Αν είχες την ευκαιρία να ζήσεις μια καλύτερη εκδοχή της ζωής σου, πόσο μακριά θα έφτανες για να την αποκτήσεις;
Ακολουθεί αναλυτική εξήγηση της πλοκής, του τέλους και του βαθύτερου νοήματος της ταινίας.
Προειδοποίηση: Το άρθρο περιέχει σημαντικά spoilers, συμπεριλαμβανομένου του τέλους.
Τι συμβαίνει στην ταινία Coherence;
Η ιστορία ξεκινά με οκτώ φίλους που συγκεντρώνονται για δείπνο το βράδυ που ένας κομήτης, ο Miller, περνά κοντά από τη Γη.
Στην αρχή, όλα φαίνονται φυσιολογικά.
Οι συζητήσεις περιστρέφονται γύρω από σχέσεις, αναμνήσεις, επαγγελματικές επιλογές και μικρές προσωπικές εντάσεις.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Emily, ή Em, μια γυναίκα που κουβαλά την αίσθηση ότι έχει αφήσει σημαντικές ευκαιρίες να χαθούν.
Η σχέση της με τον Kevin βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο. Εκείνος θέλει να τη συμπεριλάβει στα μελλοντικά του σχέδια, αλλά η ίδια δυσκολεύεται να αποφασίσει.
Τότε συμβαίνει κάτι παράξενο.
Η ηλεκτροδότηση διακόπτεται. Τα τηλέφωνα παρουσιάζουν προβλήματα. Και ενώ ολόκληρη η γειτονιά βυθίζεται στο σκοτάδι, ένα άλλο σπίτι, λίγο πιο πέρα, παραμένει φωτισμένο.
Ορισμένοι από τους φίλους αποφασίζουν να το επισκεφθούν.
Από εκείνη τη στιγμή, το δείπνο μετατρέπεται σε μια αλληλουχία γεγονότων που αμφισβητούν όσα θεωρούμε αυτονόητα για τον χώρο, τον χρόνο και την προσωπική μας ταυτότητα.
Οι χαρακτήρες ανακαλύπτουν ότι στο άλλο σπίτι βρίσκονται άνθρωποι που μοιάζουν ακριβώς με τους ίδιους.
Δεν πρόκειται απλώς για σωσίες.
Πρόκειται για διαφορετικές εκδοχές των ίδιων ανθρώπων, που έχουν ακολουθήσει ελαφρώς διαφορετικές εξελίξεις της ίδιας βραδιάς.
Πώς λειτουργούν οι παράλληλες πραγματικότητες στο Coherence;
Για να κατανοήσουμε την ιστορία, πρέπει πρώτα να εγκαταλείψουμε την ιδέα ότι παρακολουθούμε μία μοναδική, σταθερή πραγματικότητα.
Το Coherence παρουσιάζει έναν κόσμο στον οποίο πολλές εναλλακτικές εκδοχές της ίδιας νύχτας συνυπάρχουν.
Σε μία πραγματικότητα, κάποιος μπορεί να έχει επιλέξει ένα διαφορετικό αντικείμενο.
Σε κάποια άλλη, ένας καβγάς μπορεί να έχει εξελιχθεί διαφορετικά.
Αλλού, ένας άνθρωπος μπορεί να έχει παραμείνει στο σπίτι, ενώ μια άλλη εκδοχή του έχει βγει στον δρόμο.
Οι διαφορές αρχικά μοιάζουν ασήμαντες.
Όμως αυτές οι μικρές αποκλίσεις δημιουργούν διαφορετικές αλληλουχίες γεγονότων.
Ο σκοτεινός δρόμος ανάμεσα στα σπίτια
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ταινίας είναι η σκοτεινή περιοχή που χωρίζει τα φωτισμένα σπίτια.
Μέσα στη λογική της ιστορίας, η περιοχή αυτή λειτουργεί ως πέρασμα ανάμεσα σε διαφορετικές πραγματικότητες.
Ένας χαρακτήρας μπορεί να εγκαταλείψει το σπίτι του και, όταν επιστρέψει σε ένα φαινομενικά ίδιο κτίριο, να έχει περάσει σε έναν άλλο κόσμο.
Η εξωτερική ομοιότητα δημιουργεί μια επικίνδυνη ψευδαίσθηση ασφάλειας.
Οι φίλοι αναγνωρίζουν τα πρόσωπα γύρω τους, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι βρίσκονται μαζί με τους ίδιους ανθρώπους που γνώριζαν πριν από λίγα λεπτά.
Το πρόβλημα γίνεται ιδιαίτερα δύσκολο επειδή δεν υπάρχει ένας προφανής τρόπος να προσδιοριστεί ποια πραγματικότητα είναι η αρχική.
Γιατί υπάρχουν τόσες διαφορετικές εκδοχές;
Μια απλή ανάγνωση θα ήταν ότι υπάρχουν δύο σπίτια: το αρχικό και το αντίγραφό του.
Η ταινία, ωστόσο, μας οδηγεί σε κάτι πιο σύνθετο.
Οι διαφορετικές εκδοχές των αντικειμένων, των γεγονότων και των ανθρώπων δείχνουν ότι δεν έχουμε να κάνουμε με έναν μόνο δεύτερο κόσμο.
Υπάρχουν πολλές πραγματικότητες και οι χαρακτήρες μπορούν να μετακινηθούν ανάμεσά τους.
Επομένως, όταν δύο άνθρωποι επιστρέφουν από τον σκοτεινό δρόμο, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι έχουν επιστρέψει στην πραγματικότητα από την οποία ξεκίνησαν.
Τι σημαίνουν οι φωτογραφίες, οι αριθμοί και τα φωτεινά βραχιόλια;
Καθώς οι φίλοι αντιλαμβάνονται τι συμβαίνει, προσπαθούν να δημιουργήσουν έναν τρόπο αναγνώρισης της δικής τους πραγματικότητας.
Εδώ αποκτούν σημασία τρεις λεπτομέρειες.
1. Οι φωτογραφίες με τους αριθμούς
Οι φωτογραφίες των παρευρισκομένων, με αριθμούς γραμμένους στην πίσω πλευρά, λειτουργούν σαν στοιχεία αναγνώρισης.
Οι χαρακτήρες χρησιμοποιούν τυχαίες επιλογές για να δημιουργήσουν ένα είδος αποτυπώματος του σπιτιού τους.
Αν επιστρέψουν σε ένα σπίτι με διαφορετικό συνδυασμό, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι βρίσκονται σε άλλη πραγματικότητα.
Το σημαντικό δεν είναι ο συγκεκριμένος αριθμός, αλλά το γεγονός ότι ένα φαινομενικά ασήμαντο αντικείμενο αποκτά αξία ως απόδειξη προέλευσης.
2. Τα φωτεινά βραχιόλια
Οι χρωματιστές φωτεινές ράβδοι βοηθούν τους χαρακτήρες να ξεχωρίζουν ομάδες που έχουν ακολουθήσει διαφορετικές διαδρομές.
Όμως ούτε αυτές αποτελούν απόλυτη εγγύηση ταυτότητας.
Ένα χρώμα μπορεί να δείχνει με ποια ομάδα κινήθηκε κάποιος, όχι απαραίτητα σε ποια πραγματικότητα ανήκει από την αρχή.
3. Το αντικείμενο μέσα στο κουτί
Το κουτί με τις φωτογραφίες, τους αριθμούς και ένα επιλεγμένο αντικείμενο αποτελεί προσπάθεια δημιουργίας ενός μοναδικού συνδυασμού αναγνώρισης.
Η λογική του θυμίζει έναν αυτοσχέδιο έλεγχο ταυτότητας.
Αν τα στοιχεία δεν συμφωνούν, οι χαρακτήρες έχουν έναν λόγο να αμφισβητήσουν ότι βρίσκονται στο σωστό σπίτι.
Αυτό είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά του Coherence: η αναγνώριση ενός προσώπου δεν αρκεί πλέον για να πιστοποιήσει την κοινή πραγματικότητα.
Η εξήγηση του τέλους του Coherence
Το τέλος δεν αφορά απλώς την επιστροφή της τάξης μετά από μια ανεξήγητη νύχτα.
Αφορά την απόφαση της Emily να εγκαταλείψει τη δική της ζωή και να διεκδικήσει τη ζωή μιας άλλης εκδοχής του εαυτού της.
Γιατί η Emily εγκαταλείπει την πραγματικότητά της;
Καθώς η κατάσταση γίνεται όλο και πιο χαοτική, η Emily αναζητά έναν κόσμο στον οποίο τα πράγματα δεν έχουν καταρρεύσει.
Περνά από διαφορετικά σπίτια και παρατηρεί διαφορετικές εκδοχές της ίδιας παρέας.
Σε ορισμένα κυριαρχεί ο φόβος. Σε άλλα οι συγκρούσεις έχουν κλιμακωθεί.
Τελικά εντοπίζει μια πραγματικότητα όπου οι φίλοι φαίνονται ευτυχισμένοι και η βραδιά εξελίσσεται αρμονικά.
Εκείνη η Emily φαίνεται να έχει μια καλύτερη σχέση με τον Kevin και να έχει αποφύγει ορισμένα από τα αδιέξοδα που βασανίζουν την πρωταγωνίστριά μας.
Η επιλογή που ακολουθεί είναι καθοριστική.
Αντί να προσπαθήσει να επιστρέψει στον δικό της κόσμο, αποφασίζει να πάρει τη θέση της άλλης Emily.
Τι κάνει στην άλλη Emily;
Η πρωταγωνίστρια προκαλεί έναν θόρυβο έξω από το σπίτι, σπάζοντας ένα παράθυρο αυτοκινήτου, ώστε να προσελκύσει την άλλη εκδοχή της.
Όταν εκείνη βγαίνει, της επιτίθεται και τη ναρκώνει, προσπαθώντας να την απομακρύνει από τη ζωή που σκοπεύει να οικειοποιηθεί.
Στη συνέχεια επιστρέφει στο σπίτι και παρουσιάζεται σαν να είναι η Emily αυτής της πραγματικότητας.
Όμως το σχέδιό της δεν εξελίσσεται ομαλά.
Μια άλλη Emily καταφέρνει να φτάσει στο μπάνιο. Ακολουθεί νέα βίαιη σύγκρουση και η πρωταγωνίστρια την αφήνει αναίσθητη.
Κατά τη διάρκεια αυτών των γεγονότων χάνει το δαχτυλίδι της και παίρνει εκείνο της άλλης.
Επιστρέφοντας στους υπόλοιπους, τελικά καταρρέει.
Τι σημαίνουν τα δύο δαχτυλίδια;
Το επόμενο πρωί φαίνεται πως η νύχτα έχει τελειώσει.
Ο κόσμος μοιάζει να έχει επανέλθει στην κανονικότητα.
Η Emily ξυπνά στο σπίτι της πραγματικότητας που επέλεξε.
Όμως μια λεπτομέρεια αποκαλύπτει ότι η ιστορία δεν έχει λυθεί.
Ο Kevin βρίσκει και της επιστρέφει ένα δαχτυλίδι.
Η Emily βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με την ύπαρξη δύο δαχτυλιδιών, ενός στοιχείου που υπονομεύει την προσπάθειά της να αντικαταστήσει πλήρως την άλλη εκδοχή της.
Τα δαχτυλίδια αποτελούν υλική υπενθύμιση ότι οι δύο ζωές δεν έχουν συγχωνευθεί σε μία.
Η Emily μπορεί να προσποιηθεί πως ανήκει σε αυτή την πραγματικότητα, αλλά δεν μπορεί να εξαφανίσει όλα τα ίχνη της προηγούμενης.
Ποιος τηλεφωνεί στον Kevin στο τέλος;
Η τελευταία ανατροπή έρχεται όταν ο Kevin δέχεται ένα τηλεφώνημα.
Στην οθόνη εμφανίζεται η Emily ως καλούσα.
Όμως μία Emily βρίσκεται ήδη μπροστά του.
Η πιο άμεση ερμηνεία είναι ότι κάποια άλλη εκδοχή της Emily έχει επιβιώσει και προσπαθεί να επικοινωνήσει μαζί του.
Η ταινία, ωστόσο, δεν επιβεβαιώνει ποια ακριβώς Emily καλεί, από πού τηλεφωνεί ή τι συνέβη μετά τη σύγκρουση στο μπάνιο.
Αυτή η αβεβαιότητα είναι σημαντική.
Το τέλος δεν μας προσφέρει την οριστική λύση ενός μαθηματικού γρίφου.
Μας δείχνει ότι η απόπειρα της πρωταγωνίστριας να αποκτήσει μια τέλεια ζωή δεν μπορεί να διαγράψει πλήρως την ύπαρξη εκείνου που εκτόπισε.
Η Emily βρήκε τη ζωή που ήθελε, αλλά δεν μπορεί να είναι βέβαιη ότι θα καταφέρει να την κρατήσει.
Υπάρχει μία «αληθινή» Emily;
Από αφηγηματική άποψη, παρακολουθούμε κυρίως μία συγκεκριμένη Emily.
Αυτή είναι η εκδοχή της οποίας την εμπειρία ακολουθεί ο θεατής.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι η μοναδική πραγματική Emily.
Στο σύμπαν της ταινίας, οι υπόλοιπες εκδοχές δεν παρουσιάζονται ως ψεύτικα αντίγραφα ή απλές παραισθήσεις.
Έχουν δικές τους αναμνήσεις, σχέσεις και προσωπικές εμπειρίες.
Αυτό δημιουργεί ένα παράδοξο.
Η πρωταγωνίστρια θεωρεί τη δική της ζωή αυθεντική και τις υπόλοιπες εναλλακτικές.
Για κάθε άλλη Emily, όμως, η κατάσταση θα μπορούσε να φαίνεται ακριβώς αντίστροφη.
Η έννοια της «πρωτότυπης» ταυτότητας χάνει έτσι μέρος της σημασίας της.
Μπορεί να υπάρχει μια συγκεκριμένη εκδοχή που ακολουθούμε κινηματογραφικά, χωρίς αυτό να της δίνει μεγαλύτερο δικαίωμα στην ύπαρξη ή στη ζωή μιας άλλης.
Η κβαντική φυσική και η γάτα του Σρέντινγκερ
Η ταινία αναφέρεται σε ιδέες από την κβαντική φυσική, ιδιαίτερα στο γνωστό νοητικό πείραμα της γάτας του Σρέντινγκερ.
Στο συγκεκριμένο πείραμα, μια γάτα βρίσκεται μέσα σε ένα κλειστό κουτί και η τύχη της συνδέεται με ένα κβαντικό γεγονός.
Το παράδειγμα χρησιμοποιείται για να εξετάσει τις δυσκολίες που προκύπτουν όταν επιχειρούμε να εφαρμόσουμε την κβαντική περιγραφή σε μακροσκοπικά συστήματα.
Στο Coherence, η σχετική ιδέα λειτουργεί ως αφηγηματική αφετηρία.
Η διέλευση του κομήτη συνδέεται με μια ασυνήθιστη συνύπαρξη και αλληλεπίδραση διαφορετικών πραγματικοτήτων.
Είναι επιστημονικά ακριβές αυτό που βλέπουμε;
Όχι με την έννοια μιας αποδεδειγμένης φυσικής διαδικασίας.
Η ταινία δανείζεται έννοιες και εικόνες από την κβαντική θεωρία, αλλά δεν παρουσιάζει ένα επιβεβαιωμένο επιστημονικό φαινόμενο.
Η ερμηνεία των πολλών κόσμων στην κβαντομηχανική αποτελεί πραγματική ερμηνευτική προσέγγιση, όμως δεν τεκμηριώνει ότι άνθρωποι μπορούν να μετακινούνται ανάμεσα σε εναλλακτικές πραγματικότητες μέσω ενός σκοτεινού δρόμου.
Εξάλλου, ο ίδιος ο σκηνοθέτης έχει εξηγήσει σε συνέντευξή του στο The Dissolve ότι το βιβλίο φυσικής μέσα στην ταινία δεν σχεδιάστηκε ως μια πλήρης, οριστική εξήγηση των γεγονότων.
Η επιστήμη προσφέρει το λεξιλόγιο του μυστηρίου.
Η ανθρώπινη συμπεριφορά είναι το πραγματικό του αντικείμενο.
Το βαθύτερο νόημα: Η ζωή που δεν ζήσαμε
Το Coherence μπορεί να ιδωθεί ως μια ιστορία για τις παράλληλες πραγματικότητες.
Μπορεί, όμως, να διαβαστεί και ως μια ιστορία για τη μετάνοια, την αμφιβολία και την αδυναμία μας να συμφιλιωθούμε με τις επιλογές του παρελθόντος.
Η Emily δεν αναζητά απλώς έναν ασφαλή κόσμο.
Αναζητά έναν κόσμο στον οποίο θα έχει γίνει ο άνθρωπος που θα μπορούσε να είναι.
Στην πραγματικότητά της αισθάνεται ότι έχει χάσει ευκαιρίες.
Μια επαγγελματική απόφαση που δεν πήρε. Μια σχέση που δεν διαχειρίστηκε όπως θα ήθελε. Ένα πιθανό μέλλον που έμεινε ανολοκλήρωτο.
Οι εναλλακτικές πραγματικότητες μετατρέπουν αυτή την εσωτερική σύγκρουση σε κάτι κυριολεκτικό.
Η Emily μπορεί πλέον να δει με τα μάτια της μια άλλη ζωή.
Και, το σημαντικότερο, μπορεί να επιχειρήσει να την αποκτήσει.
Το παράδοξο της καλύτερης επιλογής
Στην καθημερινή ζωή, συχνά φανταζόμαστε ότι τα πράγματα θα ήταν καλύτερα αν είχαμε αποφασίσει διαφορετικά.
Αν είχαμε δεχτεί εκείνη την πρόταση.
Αν είχαμε φύγει νωρίτερα.
Αν είχαμε μείνει.
Αν είχαμε πει «ναι» αντί για «όχι».
Όμως αυτή η σκέψη περιέχει μια κρυφή υπόθεση: ότι γνωρίζουμε πώς θα εξελισσόταν η ζωή μας στην εναλλακτική διαδρομή.
Στην πραγματικότητα, δεν το γνωρίζουμε.
Και το Coherence μετατρέπει αυτή την αβεβαιότητα σε τραγωδία.
Η Emily πιστεύει ότι ανακαλύπτει έναν καλύτερο κόσμο, επειδή παρατηρεί μια ευτυχισμένη στιγμή.
Δεν γνωρίζει όμως ολόκληρη την ιστορία των ανθρώπων που ζουν εκεί.
Δεν μπορεί να γνωρίζει αν η ευτυχία που βλέπει θα διαρκούσε.
Αντιμετωπίζει ένα στιγμιότυπο ως απόδειξη μιας καλύτερης ζωής.
Όταν η επιθυμία γίνεται ηθικό πρόβλημα
Η πιο καθοριστική μεταμόρφωση της Emily δεν είναι η μετακίνησή της από έναν κόσμο σε κάποιον άλλο.
Είναι η ηθική της μετατόπιση.
Στην αρχή προσπαθεί να καταλάβει τι συμβαίνει και να προστατεύσει τον εαυτό της.
Στο τέλος αποφασίζει να επιτεθεί σε μια αθώα εκδοχή του εαυτού της για να καταλάβει τη θέση της.
Η ταινία μάς φέρνει αντιμέτωπους με ένα δύσκολο ερώτημα:
Αν ο άλλος άνθρωπος είναι μια διαφορετική εκδοχή του εαυτού μας, έχει μικρότερη αξία η ζωή του;
Η απάντηση που φαίνεται να προκύπτει από την ίδια την ιστορία είναι αρνητική.
Η άλλη Emily δεν παύει να είναι ξεχωριστό πρόσωπο επειδή μοιάζει με την πρωταγωνίστρια.
Η επιθυμία για μια καλύτερη ζωή μετατρέπεται σε προσπάθεια ιδιοποίησης της ζωής κάποιου άλλου.
Αυτό είναι που κάνει το τέλος πραγματικά σκοτεινό.
Το Coherence ως φιλοσοφική ιστορία προσωπικής ταυτότητας
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ερωτήματα της φιλοσοφίας είναι τι μας κάνει να παραμένουμε το ίδιο πρόσωπο στον χρόνο.
Είναι το σώμα μας;
Οι αναμνήσεις μας;
Η συνέχεια της συνείδησής μας;
Ή η ιστορία που αφηγούμαστε στον εαυτό μας;
Το Coherence αποσταθεροποιεί κάθε απλή απάντηση.
Δύο Emily μπορούν να έχουν σχεδόν πανομοιότυπες αναμνήσεις και να μοιάζουν απόλυτα μεταξύ τους.
Ωστόσο, δεν αποτελούν το ίδιο πρόσωπο με την πρακτική και ηθική έννοια.
Καθεμία έχει τη δική της εμπειρία και τη δική της θέση στον κόσμο.
Το πρόβλημα θυμίζει το φιλοσοφικό ερώτημα της προσωπικής ταυτότητας: αν μια τέλεια αντιγραφή του εαυτού σου αποκτούσε τις αναμνήσεις και τον χαρακτήρα σου, θα ήσουν εσύ ή ένας άλλος άνθρωπος;
Η ταινία δεν δίνει θεωρητική απάντηση.
Αντίθετα, δείχνει τι συμβαίνει όταν κάποιος προσπαθεί να αγνοήσει τη διάκριση ανάμεσα στον εαυτό και στον άλλο.
Γιατί το τέλος είναι τόσο απαισιόδοξο;
Η Emily αποκτά πρόσβαση σε κάτι που οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν μόνο να φανταστούν: μια δεύτερη ευκαιρία.
Όμως η δεύτερη ευκαιρία δεν της προσφέρει λύτρωση.
Την οδηγεί στη βία, στην απάτη και σε μια νέα μορφή ανασφάλειας.
Στην αρχή της ταινίας η Emily δυσκολεύεται να αποφασίσει για το μέλλον της.
Στο τέλος παίρνει μια ακραία απόφαση με τρομακτική αποφασιστικότητα.
Η ειρωνεία είναι ότι αυτή η αποφασιστικότητα δεν τη μετατρέπει σε πιο ελεύθερο άνθρωπο.
Την παγιδεύει σε μια ζωή που πρέπει διαρκώς να υπερασπίζεται ως δική της.
Το τηλεφώνημα λειτουργεί σαν η επιστροφή εκείνου που προσπάθησε να αποκλείσει.
Μια υπενθύμιση ότι δεν μπορούμε πάντοτε να εξαφανίζουμε τις συνέπειες των επιλογών μας, ακόμη κι όταν αλλάζουμε ολόκληρο τον κόσμο γύρω μας.
Πώς γυρίστηκε το Coherence χωρίς συμβατικό σενάριο;
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία της ταινίας αφορά τη δημιουργία της.
Ο James Ward Byrkit γύρισε το Coherence μέσα σε πέντε νύχτες, στο ίδιο του το σπίτι, με εξαιρετικά περιορισμένα μέσα.
Οι ηθοποιοί δεν ακολουθούσαν ένα πλήρες συμβατικό σενάριο διαλόγων.
Ο σκηνοθέτης είχε οργανώσει τη συνολική δομή και τις βασικές εξελίξεις της ιστορίας, αλλά έδινε στους ηθοποιούς ξεχωριστές πληροφορίες για τα κίνητρα και τις ενέργειες των χαρακτήρων τους.
Με αυτόν τον τρόπο, μεγάλο μέρος των διαλόγων αναπτυσσόταν αυτοσχεδιαστικά.
Οι ηθοποιοί συχνά δεν γνώριζαν τι πληροφορίες είχαν λάβει οι υπόλοιποι.
Έτσι, η αμηχανία, η καχυποψία και η σύγχυση των χαρακτήρων αποκτούσαν μια ιδιαίτερη αμεσότητα.
Η μέθοδος αυτή δεν ήταν έλλειψη σχεδιασμού.
Ήταν μια συνειδητή επιλογή που επέτρεψε σε μια προσεκτικά οργανωμένη ιστορία να μοιάζει απρόβλεπτη και αυθόρμητη.
Τελικά, τι θέλει να μας πει το Coherence;
Το Coherence δεν χρειάζεται να λυθεί σαν μαθηματική εξίσωση για να αποκτήσει νόημα.
Οι διαφορετικές πραγματικότητες, οι αριθμημένες φωτογραφίες, τα βραχιόλια και τα παράξενα γεγονότα είναι σημαντικά στοιχεία της ιστορίας.
Όμως δεν αποτελούν τον τελικό της προορισμό.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ένας άνθρωπος που δυσκολεύεται να αποδεχτεί την πραγματικότητα που έχει δημιουργήσει μέσα από τις επιλογές και τις παραλείψεις του.
Όταν του προσφέρεται η δυνατότητα να ζήσει διαφορετικά, ανακαλύπτει ότι η επιθυμία για μια καλύτερη ζωή μπορεί να γίνει καταστροφική όταν χάνεται ο σεβασμός προς τη ζωή των άλλων.
Η Emily επιχειρεί να διαφύγει από τις συνέπειες του παρελθόντος.
Αντί γι’ αυτό, δημιουργεί ένα νέο παρελθόν από το οποίο θα θέλει κάποτε να ξεφύγει.
Ίσως, λοιπόν, το πραγματικό ερώτημα του Coherence να μην είναι ποια πραγματικότητα είναι η σωστή.
Ίσως είναι αν μπορούμε να αγαπήσουμε τη ζωή μας χωρίς να καταστρέψουμε εκείνες που δεν ζήσαμε.
Συχνές ερωτήσεις για την ταινία Coherence
Ποια είναι η εξήγηση του τέλους;
Η Emily επιχειρεί να πάρει τη θέση μιας ευτυχισμένης εκδοχής της σε άλλη πραγματικότητα. Το τελευταίο τηλεφώνημα στον Kevin και η εμφάνιση δύο δαχτυλιδιών δείχνουν ότι η αντικατάσταση δεν έχει ολοκληρωθεί χωρίς συνέπειες.
Πόσες παράλληλες πραγματικότητες υπάρχουν;
Η ταινία παρουσιάζει περισσότερες από δύο, αλλά δεν καθορίζει οριστικό αριθμό. Οι διαφορετικοί συνδυασμοί αντικειμένων, αριθμών και προσώπων υποδηλώνουν πολλαπλές εκδοχές της ίδιας βραδιάς.
Είναι η Emily του τέλους η ίδια με εκείνη της αρχής;
Ακολουθούμε την αφηγηματική διαδρομή της πρωταγωνίστριας Emily, αλλά στο τέλος βρίσκεται σε μια διαφορετική πραγματικότητα, έχοντας επιχειρήσει να αντικαταστήσει την Emily που ανήκει εκεί.
Είναι το Coherence επιστημονικά ακριβές;
Η ταινία χρησιμοποιεί ιδέες από την κβαντική φυσική ως στοιχεία επιστημονικής φαντασίας. Δεν αποτελεί επιστημονική απόδειξη της ύπαρξης προσβάσιμων παράλληλων πραγματικοτήτων.
Τι συμβολίζει ο κομήτης;
Στο επίπεδο της πλοκής, συνδέεται με τη διαταραχή της πραγματικότητας. Σε συμβολικό επίπεδο, μπορεί να διαβαστεί ως το γεγονός που καθιστά ορατές όλες τις ζωές που οι χαρακτήρες δεν έζησαν.
Περισσότερες αναλύσεις από το Freethinking
Αν σε ενδιαφέρουν οι ταινίες που εξερευνούν την ανθρώπινη ταυτότητα, τη μνήμη και τη φύση της πραγματικότητας, διάβασε επίσης:
Lost Highway (1997): Ανάλυση και νόημα της ταινίας του David Lynch
https://freethinking.gr/david-lynch-lost-higway/
Το Νησί των Καταραμένων: Κριτική, νόημα και εξήγηση του τέλους
Είμαστε πραγματικά οι δημιουργοί των αποφάσεών μας;
https://freethinking.gr/tyflosi-epilogis-apofaseis-aftognosia/
Πηγές και περαιτέρω ανάγνωση
- Scott Tobias, «How James Ward Byrkit Constructed Coherence», The Dissolve, 26 Ιουνίου 2014.
https://thedissolve.com/features/emerging/633-how-james-ward-byrkit-constructed-coherence/ - Don Kaye, «Director James Ward Byrkit Talks Coherence», Den of Geek, 23 Ιουνίου 2014.
https://www.denofgeek.com/movies/director-james-ward-byrkit-talks-coherence/ - Taylor Holmes, «Full Interview With Coherence Writer Director James Byrkit», 20 Ιουνίου 2015.
https://taylorholmes.com/2015/06/20/full-interview-with-coherence-writer-director-james-byrkit/ - SCI-Arc Channel, «James Ward Byrkit & Michael Stock: Coherence», συζήτηση μετά από προβολή, 5 Νοεμβρίου 2019.
https://channel.sciarc.edu/browse/james-ward-byrkit-michael-stock-coherence-november-5-2019
Συντακτική σημείωση: Το άρθρο διακρίνει τα γεγονότα της πλοκής από τις φιλοσοφικές και συμβολικές ερμηνείες. Όπου το τέλος αφήνει ερωτήματα ανοιχτά, δεν παρουσιάζεται μία ερμηνεία ως οριστική απάντηση.
