Ο Σοπενχάουερ λέει ότι το τι μπορεί να συμβαίνει μετά τον θάνατο έχει συζητηθεί «δέκα χιλιάδες φορές»· πολύ περισσότερο απ’ ό,τι το τι μπορεί να συμβαίνει πριν από τη γέννηση, πριν από την έλευση στην ύπαρξη.
Και οι δύο σκέψεις, τόσο αυτή που αφορά το μετά τον θάνατο όσο και εκείνη που αφορά το πριν από τη γέννηση, είναι προβληματικές για τον Σοπενχάουερ, διότι δεν θα έπρεπε να υπάρχει καμία διαφορά ανάμεσα στις δύο καταστάσεις. Γιατί να υπάρχει διαφορά ανάμεσα στη μη-ύπαρξη που ακολουθεί τον θάνατο και στη μη-ύπαρξη που προηγείται της ύπαρξης, δηλαδή πριν από τη γέννηση; Σε αυτό το σημείο, ο Σοπενχάουερ στρέφεται στην υπόθεση ότι ίσως υπάρχει κάτι μέσα μας που υπήρχε πάντα και θα υπάρχει πάντα· κάτι που προηγείται της γέννησης και επιβιώνει του θανάτου.
Ο Σοπενχάουερ στρέφεται στην αρχαία σκέψη–φιλοσόφηση για να δείξει ότι ο τρόμος απέναντι στον θάνατο δεν προέρχεται από τη γνώση, αλλά αποκλειστικά από τη «βούληση για ζωή» που κατοικεί μέσα μας. Επαναλαμβάνει τη θέση του Επίκουρου ότι ο θάνατος δεν είναι κακό και συμφωνεί με το επιχείρημά του: «όταν εμείς υπάρχουμε, ο θάνατος δεν υπάρχει, και όταν υπάρχει ο θάνατος, εμείς δεν υπάρχουμε. Το να χάσει κανείς κάτι που δεν μπορεί να του λείψει δεν είναι κακό».
Δηλαδή, είναι παράλογο και αβάσιμο να θεωρούμε τον θάνατο κακό. Επομένως, ο φόβος του θανάτου δεν θεμελιώνεται στη γνώση ή στη νόηση, αλλά στη «βούληση για ζωή» που μας διαπερνά και μας κυβερνά. Αυτή η βούληση είναι πάντοτε στραμμένη προς τη συνέχιση της ύπαρξής μας και γι’ αυτό φοβάται τον θάνατο.
Ο θάνατος, από την άλλη, δεν είναι η πλήρης καταστροφή αυτού που πεθαίνει και παύει να υπάρχει. Υπάρχει κάτι που διαφεύγει και επιβιώνει του πεθαίνειν και συνεχίζει να υπάρχει μετά το γεγονός του θανάτου. Ο Σοπενχάουερ λέει ότι υπάρχει κάτι που διατρέχει όλα όσα υπάρχουν, κάτι που διαπερνά την ίδια την ύπαρξη και, επομένως, δεν εξαφανίζεται με τον θάνατο ενός συγκεκριμένου όντος.
Με άλλα λόγια, αυτή η κυκλοφορία σημαίνει ότι ακόμη κι αν κάποιος ή κάτι πεθαίνει, εκείνο που διαπερνά όλα τα υπάρχοντα δεν παύει να κυκλοφορεί· συνεχίζει να κυκλοφορεί μέσα στο σύνολο των όντων που εξακολουθούν να υπάρχουν, αυτών που δεν έχουν ακόμη συναντήσει τον θάνατο. Αυτό που διαπερνά τα πάντα και κυκλοφορεί μέσα στην ύπαρξη είναι η «βούληση για ζωή». Η «βούληση για ζωή» είναι άφθαρτη και ο θάνατος δεν μπορεί να τη φτάσει ούτε να τη μηδενίσει.
Έτσι, ο θάνατος δεν είναι η πλήρης καταστροφή οποιουδήποτε όντος, διότι η βούληση —η «βούληση για ζωή»— που κατοικούσε σε αυτό το συγκεκριμένο ον συνεχίζει να υπάρχει και να κυκλοφορεί μέσα σε όλα όσα δεν έχουν ακόμη πεθάνει. Κάτι που ανήκε στο άτομο που πέθανε επιβιώνει του θανάτου και συνεχίζει να υπάρχει, αλλά σε άλλες μορφές, τρόπους, σχήματα και διαδρομές.
Η φύση, σύμφωνα με τον Σοπενχάουερ, είναι αδιάφορη απέναντι στην ύπαρξη ή την παύση της ύπαρξης ενός συγκεκριμένου ατόμου, ενός συγκεκριμένου όντος. Εκείνο που τη νοιάζει είναι η συνέχιση και η διατήρηση του είδους γενικά, όχι ενός συγκεκριμένου ατόμου.
«Αφού η φύση εγκαταλείπει χωρίς καμία επιφύλαξη τους οργανισμούς της, κατασκευασμένους με ανείπωτη δεξιοτεχνία, όχι μόνο στο αρπακτικό ένστικτο των ισχυρότερων αλλά και στην πιο τυφλή τύχη… δείχνει ότι η εξόντωση αυτών των ατόμων της είναι ζήτημα αδιάφορο γι’ αυτήν και δεν της προκαλεί καμία βλάβη… Με τον άνθρωπο δεν ενεργεί διαφορετικά απ’ ό,τι με τα ζώα.»
Αρθούρος Σοπενχάουερ, Ο κόσμος ως βούληση και παράσταση
Αυτό που υποδηλώνεται εδώ είναι ότι υπάρχει μια βούληση, η «βούληση για ζωή», που κυκλοφορεί μέσα στο είδος και το διαπερνά. Αυτή η βούληση επιβιώνει του θανάτου και συνεχίζει να κυκλοφορεί μέσα σε όλα όσα εξακολουθούν να υπάρχουν. Κάθε παρατήρηση της φύσης δείχνει ξεκάθαρα ότι η βούληση ενδιαφέρεται μόνο για τη συνέχιση του είδους και όχι για τη σωτηρία αυτού ή εκείνου του ατόμου.
Αυτό που κυκλοφορεί μέσα σε όλα τα υπάρχοντα γίνεται ιδιαίτερα εμφανές αν στρέψουμε το βλέμμα μας στα ζώα. Ο Σοπενχάουερ λέει ότι ο τρόπος με τον οποίο τα ζώα υπάρχουν από τη στιγμή που έρχονται στην ύπαρξη, αποδεικνύει ότι δεν θα μπορούσαν ποτέ να ήταν μηδέν πριν από την έλευσή τους στην ύπαρξη. Υπάρχει κάτι στην ύπαρξη που πάντα διαφεύγει τον θάνατο και προηγείται της έλευσης στην ύπαρξη.
«Έτσι, τα πάντα παραμένουν μόνο για μια στιγμή και σπεύδουν προς τον θάνατο. Το φυτό και το έντομο πεθαίνουν στο τέλος του καλοκαιριού, το ζώο και ο άνθρωπος έπειτα από λίγα χρόνια· ο θάνατος θερίζει ακούραστα. Κι όμως, παρά όλα αυτά, σαν να μην συνέβαινε τίποτε, τα πάντα είναι πάντοτε εκεί και στη θέση τους, σαν να ήταν όλα άφθαρτα… Ο θάνατος είναι για το είδος ό,τι ο ύπνος για το άτομο ή το ανοιγοκλείσιμο των βλεφάρων για το μάτι.»
Αρθούρος Σοπενχάουερ, Ο κόσμος ως βούληση και παράσταση
Η «βούληση για ζωή» επιβιώνει και διαφεύγει τον θάνατο —τον θάνατο του ατόμου— επειδή κυκλοφορεί μέσα στο είδος. Ο Σοπενχάουερ λέει ότι όλα τα έμβια όντα είναι ήρεμα και γαλήνια απέναντι στον θάνατο, επειδή γνωρίζουν ότι υπάρχει κάτι μέσα τους που είναι άφθαρτο.
Όλα τα ζωντανά όντα φέρουν μέσα τους εκείνο που διαφεύγει και επιβιώνει του θανάτου. Υπάρχει κάτι στη ζωή που ο θάνατος δεν μπορεί να φτάσει ή να αγγίξει. Ο Σοπενχάουερ ονομάζει αυτό το κάτι —που εκδηλώνεται ως η συνέχιση του είδους— «βούληση για ζωή».
Η βούληση γνωρίζει ότι θα επιβιώνει πάντοτε του θανάτου και θα παραμένει παρούσα στην κυκλοφορία της μέσα στο είδος. Γνωρίζει ότι είναι άφθαρτη και άφθαστη· γνωρίζει ότι βρίσκεται πέρα από ό,τι ο θάνατος μπορεί να αγγίξει, να φτάσει ή να καταστρέψει.
