Είναι εύκολο να αισθάνεται κανείς ανίσχυρος απέναντι στον καρκίνο, όμως μια νέα μελέτη εντοπίζει αρκετούς τρόπους με τους οποίους μπορούμε να μειώσουμε τις πιθανότητες εμφάνισής του. Σύμφωνα με νέα ανάλυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), πάνω από το ένα τρίτο όλων των περιστατικών καρκίνου παγκοσμίως θα μπορούσαν να προληφθούν. Οι καρκίνοι του πνεύμονα, του στομάχου και του τραχήλου της μήτρας αντιστοιχούν σχεδόν στο μισό αυτών των περιπτώσεων.
Αυτό σημαίνει ότι εκατομμύρια θανατηφόρα περιστατικά καρκίνου κάθε χρόνο θα μπορούσαν να αποφευχθούν μέσω ιατρικών παρεμβάσεων, αλλαγών στον τρόπο ζωής, μείωσης των επαγγελματικών κινδύνων ή αντιμετώπισης της περιβαλλοντικής ρύπανσης. «Η αντιμετώπιση αυτών των αποτρέψιμων αιτιών αποτελεί μία από τις ισχυρότερες ευκαιρίες για τη μείωση του παγκόσμιου φορτίου του καρκίνου», δηλώνει η Isabelle Soerjomataram, ιατρική επιδημιολόγος του ΠΟΥ και επικεφαλής συγγραφέας της ανάλυσης.
Η μελέτη έδειξε ότι το 2022 καταγράφηκαν σχεδόν 19 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου. Περίπου το 38% αυτών των διαγνώσεων συνδεόταν με 30 τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου. Σε αυτούς περιλαμβάνονται το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, ο υψηλός δείκτης μάζας σώματος, η έλλειψη σωματικής άσκησης, το άκαπνο καπνό (όπως ο καπνός μάσησης), η αρέκα (ένα παραδοσιακό διεγερτικό), ο ανεπαρκής θηλασμός, η ατμοσφαιρική ρύπανση, η υπεριώδης ακτινοβολία, οι λοιμώξεις και περισσότερες από δώδεκα επαγγελματικές εκθέσεις.
Ο σημαντικότερος αποτρέψιμος παράγοντας που συνδέεται με τον καρκίνο; Το κάπνισμα. Συνδέθηκε με το 15% όλων των περιστατικών καρκίνου εκείνη τη χρονιά. Στους άνδρες ο κίνδυνος ήταν ιδιαίτερα υψηλός, καθώς το κάπνισμα συνέβαλε στο 23% όλων των νέων περιστατικών καρκίνου παγκοσμίως.
Όμως το κάπνισμα δεν είναι ο μόνος ένοχος. Η ατμοσφαιρική ρύπανση παίζει επίσης σημαντικό ρόλο, με επιπτώσεις που διαφέρουν ανά περιοχή. Στην Ανατολική Ασία, για παράδειγμα, περίπου το 15% των περιπτώσεων καρκίνου του πνεύμονα στις γυναίκες οφειλόταν στη ρύπανση του αέρα. Στη Βόρεια Αφρική και τη Δυτική Ασία, αντίστοιχα, περίπου το 20% των περιπτώσεων καρκίνου του πνεύμονα στους άνδρες συνδεόταν με την ατμοσφαιρική ρύπανση.
Μετά το κάπνισμα, ο δεύτερος σημαντικότερος τροποποιήσιμος παράγοντας τρόπου ζωής ήταν η κατανάλωση αλκοόλ. Ευθυνόταν για το 3,2% όλων των νέων περιστατικών καρκίνου, δηλαδή περίπου 700.000 περιπτώσεις.
Οι λοιμώξεις, από την άλλη, συνδέθηκαν με περίπου το 10% των νέων περιστατικών καρκίνου. Στις γυναίκες, το μεγαλύτερο ποσοστό των αποτρέψιμων καρκίνων οφειλόταν στον υψηλού κινδύνου ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), ο οποίος μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.
Ευτυχώς, σήμερα υπάρχει εμβόλιο κατά του HPV που προλαμβάνει πολλές από αυτές τις ασθένειες, ωστόσο η εμβολιαστική κάλυψη παραμένει χαμηλή σε πολλές περιοχές του κόσμου.
Ο καρκίνος του στομάχου εμφανίζεται συχνότερα στους άνδρες και συχνά συνδέεται με το κάπνισμα και λοιμώξεις που σχετίζονται με τον συνωστισμό, την ανεπαρκή υγιεινή και την περιορισμένη πρόσβαση σε καθαρό νερό.
«Μελετώντας τα πρότυπα ανά χώρα και πληθυσμιακή ομάδα, μπορούμε να παρέχουμε σε κυβερνήσεις και πολίτες πιο στοχευμένες πληροφορίες ώστε να προληφθούν πολλά περιστατικά καρκίνου πριν καν εμφανιστούν», αναφέρει ο André Ilbawi, επικεφαλής της Ομάδας Ελέγχου του Καρκίνου στον ΠΟΥ και συν-συγγραφέας της μελέτης.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Medicine.
