Η παραπληροφόρηση γύρω από την εμμηνόπαυση παραμένει απογοητευτικά συχνή — τόσο μεταξύ ασθενών όσο και γιατρών. Ρωτήσαμε ειδικούς γιατί δεν πρέπει να πιστεύουμε πέντε από τους πιο διαδεδομένους μύθους.
Παρότι σχεδόν ο μισός παγκόσμιος πληθυσμός θα περάσει από την εμμηνόπαυση, οι γνώσεις γύρω από αυτήν συχνά είναι ελλιπείς ή λανθασμένες. Η εμμηνόπαυση αφορά συνήθως τα χρόνια από τα μέσα της δεκαετίας των 40 έως τις αρχές των 50, όταν οι ορμόνες παρουσιάζουν έντονες διακυμάνσεις και τελικά μειώνονται απότομα, καθώς οι ωοθήκες σταματούν να λειτουργούν.
«Οι γυναίκες έχουν σήμερα περισσότερη πρόσβαση σε πληροφορίες από ποτέ, αλλά μεγάλο μέρος τους είναι παραπλανητικό ή απλώς λάθος», λέει η Makeba Williams, ερευνήτρια εμμηνόπαυσης στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόις.
Οι ειδικοί αποδίδουν το πρόβλημα στο στίγμα της γήρανσης, στην ανεπαρκή εκπαίδευση των γιατρών και στη φτωχή επιστημονική έρευνα. Κυρίως όμως κατηγορούν τα social media, όπου «ειδικοί» προωθούν μη αποδεδειγμένες συμβουλές για κέρδος.
Μύθος 1: Όλες οι γυναίκες έχουν τα ίδια συμπτώματα
Τα πιο γνωστά συμπτώματα είναι οι εξάψεις, η κολπική ξηρότητα, οι διαταραχές ύπνου και οι αλλαγές στη διάθεση. Όμως η εμμηνόπαυση μπορεί να προκαλέσει και πολλά άλλα: φαγούρα στο δέρμα, πόνους στις αρθρώσεις, αίσθημα παλμών, ζαλάδες, κάψιμο στο στόμα, εμβοές, ακόμα και δυσανεξίες σε τρόφιμα.
Πολλά από αυτά τα συμπτώματα δεν καταγράφονται επαρκώς στις μελέτες. Παράλληλα, είναι σημαντικό οι γιατροί να αποκλείουν άλλες αιτίες, γιατί κάποια συμπτώματα μπορεί να οφείλονται σε διαφορετικά προβλήματα υγείας ή σε πιέσεις της μέσης ηλικίας.
Μύθος 2: Οι εξετάσεις ορμονών δείχνουν αν είσαι σε περιεμμηνόπαυση
Οι μετρήσεις ορμονών όπως η FSH και η LH συχνά δεν έχουν πρακτική αξία, γιατί τα επίπεδα αλλάζουν συνεχώς. Η περιεμμηνόπαυση διαγιγνώσκεται πιο αξιόπιστα από τις αλλαγές στον κύκλο της περιόδου, όχι από μια εξέταση αίματος.
Όσο για τη γονιμότητα, παρότι μειώνεται σημαντικά μετά τα 40, η εγκυμοσύνη εξακολουθεί να είναι δυνατή, ανεξάρτητα από τις τιμές των ορμονών.
Μύθος 3: Η ορμονοθεραπεία είναι πολύ επικίνδυνη
Η ορμονοθεραπεία είναι η πιο αποτελεσματική θεραπεία για τις εξάψεις και μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής. Παρ’ όλα αυτά, ελάχιστες γυναίκες τη λαμβάνουν λόγω φόβων για καρκίνο του μαστού ή άλλα νοσήματα.
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες, υγιείς γυναίκες κάτω των 60 ετών και εντός 10 ετών από την τελευταία περίοδο μπορούν να τη λάβουν με ασφάλεια. Για όσες δεν μπορούν, υπάρχουν πλέον και μη ορμονικές θεραπείες.
Μύθος 4: Οι «βιοϊσοδύναμες» ή «φυσικές» ορμόνες είναι καλύτερες
Οι όροι αυτοί χρησιμοποιούνται κυρίως για λόγους μάρκετινγκ. Οι περισσότερες από αυτές τις ορμόνες παρασκευάζονται στο εργαστήριο, όπως και οι φαρμακευτικές. Τα σκευάσματα που παρασκευάζονται σε φαρμακεία (compounded) δεν έχουν περάσει τον ίδιο αυστηρό έλεγχο και δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά τους.
Μύθος 5: Τα συμπληρώματα διατροφής βοηθούν
Παρά τις πολλές υποσχέσεις, κανένα φυτικό συμπλήρωμα δεν έχει αποδειχθεί αξιόπιστο για τις εξάψεις ή άλλα συμπτώματα. Ορισμένα, όπως το black cohosh, μπορεί να είναι ακόμη και επικίνδυνα για το ήπαρ.
Αντίθετα, μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις όπως η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία ή η κλινική ύπνωση έχουν δείξει ότι μπορούν πραγματικά να μειώσουν τα συμπτώματα.
